FUTBOLA DOĞASI GEREĞİ BİR AÇIDAN BAKMAK

Futbol Yaşamını; Yenmekten veya yenilmemekten ibaret gören bir anlayış asla futbol altyapı eğitiminin felsefesi olamaz.
Bırakınız altyapıyı, üstyapılar için de sadece yenmek ve yenilmemekten ibaret bir futbol, futbolun ruhuna ve var olma nedenine aykırıdır.
Düşünsenize her maçını kazanan ve asla kaybetmeyen bir futbol takım için futbol nedir?
Egemenliğin ve karşıdakini yok saymanın bir aracıdır.
Özetle futbol sadece yenmekten ibaret ve yenmenin değişmez olarak amaçlandığı bir iş değildir.
Futbol, rakip denilen kişi ya da takımlar ile birlikte oynanabilen bir oyundur.
Oyun demek karşıtların birliği demektir.
Karşıt yoksa oyun da yok demektir.
Karşıtını "rakip" görmek ve rakibi de "mutlaka yenmek zorunda olunan görmek" giderek rakibi düşman görmeye doğru evrilen bir duygu ve düşünce haline neden olmaktadır.
Bu tür bir anlayış futbolu geliştirmez ve güzelleştirmez.
Yenmenin ve yenilmenin müsabaka süresi içinde kalması gereken bir sonuç olmasını sağlayamazsak, dahası müsabakanın yani oyunun var olması için karşıt bir takıma ihtiyacımız olduğu duygusunu oluşturamazsak futbolu fakirleştirir, zorlaştırır ve çirkinleştiririz.
Sporda ve futbolda rakip demek düşman demek değildir.
Rakip demek bizim ne olduğumuzu, kim olduğumuzu ve nasıl olduğumuzu bize gösterecek olan gerekli oyun partneri demektir.
Partnersiz birey,
Partnersiz takım,
Partnersiz hayat mümkün değildir.

Türkiyede Oynanan Futbolun Sorunu Müsabaka İçindeki Koşu Mesafesi Yetersizliği midir?

Eğer üstyapılarda oynanan Türkiye futbolunun temel sorununu ya da eksikliğini bir müsabakadaki koşu mesafesini yetersizliğine bağlarsanız, sorunun çözümünü de bulmuşsunuz demektir.

Bu durumda geriye hiç bir dert ve sorun kalmaz. Dertler de, sorunlar da bitmiş olur. Futbolunuzu uluslararası arenada üst düzeylere taşıyıverirsiniz...
Lakin durum hiç de öyle değildir.

Son günlerde başta Türkiye Futbol Direktörü olmak üzere bazı teknik adamlardan ısrarla ve bu konuyla ilgili ifadele duymaktayız.

Somut olarak söylenen şudur; Türkiye'de oynanan maçlarda futbolcuların maç süresince kat ettikleri mesafe, Avrupalı oyuncuların çok gerisindeymiş. Dolayısıyla bu sorunun giderilmesi Türk futbolu açısından çok önemli ve gerekliymiş. Bunun çözümlenmesi gerekirmiş.

EĞER GERÇEKTEN TÜRK FUTBOLUNUN SORUNU BUYSA BUNUN ÇÖZÜMÜ ÇOK KOLAYDIR.

Oyuncuların kısa, orta ve uzun mesafe ile ilgili koşu dayanıklılıklarını ÜST DÜZEYE ÇIKARACAK atletik kondisyon antrenmanlarına ağırlık verirsiniz, futbolcular da bir müsabaka süresi içinde 12-15 km. mesafe kat edecek düzeye ulaşırlar.

Bu çözümlenmeyecek bir sorun değildir. Evet koşu mesafesi azlığı önemli bir dezavantaj yaratabilir, ama sizin oynadığınız futbolun temposu, ritme, pozisyon üretkenliği çok koşmayı gerektiren bir teknik ve taktik zenginliğe sahip değilse, futbolcuyu müsabaka boyunca 20 km. koşacak seviyeye çıkarmanız ne kadar anlamlı ve gereklidir?

Benim bir eğitimci olarak endişem;
Çok doğru olmayan bu teşhisin ve tespitin altyapılara yönelik eğitim boyutu açısından vahim sonuçları olacağına ilişkindir.
Eğer Türk Futboluna ilişkin böyle bir teşhiste bulunursanız, birileri de durumdan vazife çıkararak, futbolda altyapı eğitimlerinin bütün içeriklerini atletik kondisyon antrenmanları ile doldururlar. İşte o zaman zaten sorunlu olan TEMEL VE GELİŞİM ALTYAPI EĞİTİM SÜREÇLERİ daha da içinden çıkılmaz eğitim yanlışları ve hataları ile dolar taşar.

Evet, elbette futbol oyununda ve müsabakalarında koşu mesafesi önemlidir. Koşu mesafesinin yüksek oluşunun bir avantaj sağlaması için, koşmanın gerekli olduğu futbol oyun sistemleri ve taktikleri ile örtüşen bir oyun anlayışının ve uygulamanız olmalıdır. Tek başına koşu mesafesi asla bir anlam ifade etmez.

Tıpkı kendi yarı alanında veya rakip pres yapmıyor halde topa sahip olma yüzdesinin yüksek oluşunun, oyun içindeki üretkenlik ve yaratıcılık açısından bir anlam ifade etmiyor oluşu gibi.

Koşu mesafesi amaçlı altyapı eğitim çalışmaları top ile ilişkili becerileri gelişmemiş, oyun yaratıcılıkları yetersiz ve dahası sağlık sorunları oluşturma olasılığı yüksek çalışmalardır. Şiddetle kaçınılması gerekir. Altyapılarda dayanıklılık çalışmalarında biyolojik anlamda kritik dönemlerin dikkate alındığı top kullanımı ile ilişkilendirilmiş
uygulamalardan oluşması gerektiği en önemli konulardandır.

Üstyapılarda ise koşu mesafesi yetersizliği daha çok topsuz oyunlarda ve özellikle oyun sisteminin gerektirdiği taktik davranışların maç boyunca sürdürülemeyişi ile ilgilidir.
Örneğin Topun sol tarafta oynandığı ve atağa geçilmiş bir sırada saha içinde görülmeyen bölgelerde taktik gereği ileriye ve değişik açılara koşu yapan oyuncuları izlediğinizde veya top kazanıldığında ve kaybedildiğindeki geçişlerde oyuncuların olması gerektiği yerlerde olmayışları iyi analiz edildiğinde koşu mesafesinin neden ve niçin problem olduğu ortaya çıkar. Bizdeki sorun taktiğin gerektirdiği davranışları takım halinde gerçekleştiremiyor oluşumuz ile ilgilidir daha çok. Ve en az bu kadar önemli diğer sorun da hızlı, hareketli ve mesafe almayı gerektiren tempolu oyunlarda top kullanma becerilerinin düşüyor olmasıdır.

Bunun temel nedeni atletik kondisyon değil, maç tekniği becerilerinin yeterince gelişmemiş olmasıdır.

Bu ülkede on yıllardır kondisyon çalışmaları taktik çalışmalar ile birleştirilememiştir. Hala da AĞIRLIKLI olarak bu iş böyledir.
Altyapılarda aynı anda teknik, taktik ve kondisyon eğitim uygulamaları, üstyapılarda ise aynı anda teknik, taktik ve amaçlı kondisyon antrenmanlarını gerçekleştirecek bir formasyona ve beceriye sahip değiliz.

Bu konuda "teknik adamlık becerileri" de yeterince oluşturamamış durumdadır. ülkedir.

FUTBOL TOP İLE OYNANAN, TOP İLE İLİŞKİLİ BECERİLERDE İYİ OLUNMASI GEREKEN, BİR SONRAKİ POZİSYONUN ÖNCELLENEREK ONA GÖRE DAVRANILMASI GEREKEN VE TÜM BU GEREKENLER İÇİN DURMADAN YER DEĞİŞTİRİLMESİ GEREKEN BİR OYUNDUR.

Bu basit gerçeği kavrayıp, böylesi bir oyun karakterini altyapılardan başlayarak üstyapılara taşıyamazsak, üstyapılardaki maçlara bakarak Türk futbolundaki sorunun maç içindeki kat edilen mesafe noksanlığına bağlarız ki; bu futboldaki sorunlarımız için çok büyük bir yanılgı olur.

FUTBOL TEMEL ALTYAPI EĞİTİMİ İÇİN VE DOLAYISI İLE YAZ SPOR OKULLARI İÇİN ÇERÇEVE BİR PROGRAM

ÖNERİLER;

A.
Eğer her yaş grubu için grup yapma olanağı yok ise, gruplamalarda aşağıdaki şekilde gelişim düzeyi yaş gruplamaları gerçekleştirilmelidir.

7 yaş kendi içinde bir grup olmalıdır
8-9 yaş bağımsız bir grup olmalıdır
10-12 yaş yine ayrı bir grup olmalıdır.
Çünkü bu yaş gruplamaları gelişim özellikleri açısından karma yaş grupları için yapılabilecek en doğru gruplama biçimidir.
Etkinlik ve oyunlarda 8 yaşında ki bir çocuğun 10 veya 11 yaşındaki çocuklarda bir arada faaliyete alınması çok faydalı olmayacağı gibi, küçük olan çocuğun kendisini yetersiz hissetmesine de neden olacaktır.

B.
7 yaş çocukları için naylon ve plastik toplar kullanılmalıdır.
8-9 yaş için voleybol topu ağırlığında ve ebadında toplar tercih edilmelidir.
10-12 yaş için küçük numara (3- 4) futbol topları kullanılmalıdır.

C.
7 yaşa top ile ilişkile temel teknik beceriler değil, hareket becerileri geliştirilecek.
Atma, tutma, yuvarlama, yön verme, durdurma, tekmeleme/vurma, nesne ile koşma, nesneye doğru yönelme, nesneden kaçma gibi.
8-9 yaş grubu için temel teknik becerilerde düzeltme ve doğru teknik kullanımı amaçlı değil, tamamen top ile ilişkileri geliştirme amaçlanacak. Top ile ilgili tüm oyunlar, top kullanılarak her türlü kaçma, kovalama, topa hükmetme, topu yönetme gibi genel hareket becerileri top işin içinde olarak gerçekleştirilmeye çalışılacak.
10-12 yaş grubunda ise genel hareket becerilerinin futbola ilişkin olarak temel teknik becerilere dönüştürülmesi gereken yaş grubudur. Performans beklentisi ve kondisyonel gelişim amaçlı olmadan futbolun gereklerini doğru bir şekilde yapılması amaçlanmalıdır. Bu anlamda dripling ve çeşitleri, pas ve çeşitleri, kontrol ve çeşitleri ağırlıklı olmak üzere doğru beceri çalışmaları ne tamamen oyun ile ne de tamamen alıştırma ile değil karışık ve futbolun karakteristik yapısı içinde çeşitlemeler, küçük alan oyunları, driller, ve oyunlar şeklinde gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır. Futbol taktiği olarak diziliş ve sistem gibi öğretimlerden uzak durulmalı, etkinlik uygulamaları oyunun bir gereği olarak basit savunma ve hücum kurgularından ve yardımlaşmaları amaçlayan bir formasyondan oluşmalıdır.


UYGULAMALAR

•Görsel algılama yetisine yönelik etkinlikler
Renk kartları ya da el ile sayılar gösterilerek her renk ya da sayı top ile ilgili bir hareketi aynı anda değiştirerek yapmaya yönelik işaret anlamına gelmelidir. Örneğin topu sürerken 1 sayısı sağa doğru, 2 sayısı sola doğru, 3 sayısı öne doğru gibi. Burada görsel uyaranlar ve hareket ilişkisinde bağlantı peşinde olunmalıdır. Görsel algıda asıl çalışmalar çocukların kendisi dışındaki birisinin hareketine bağlı olarak doğru hareketi yapmasını sağlayacak uygulamaları yapabilmesini sağlamaktır. Örneğin top ile hareket halindeyken uzaktaki arkadaşı sağa doğru yönelirse pas atacak, sola doğru yönelirse top sürmeye devam edecek, geriye doğru yönelirse topu kontrol edip rivörs yapar.
Yaşlara ilişkin olarak sayılar, renkler ve hareketler azaltılır veya çoğaltılabilir.

•İşitsel algılama yetisine yönelik etkinlikler
Yukarıdaki ifade edilen uygulamalarda sözü edilen görsel uyaranların yerini işitsel uyarlar alır. Bu kez renkler ya da sayılar gösterilmez söylenir. Her işitsel uyaranın bir hareket veya top ile hareket karşılığı vardır. Uyaran ile birlikte olabilecek en hızlı biçimde herekete geçilmesinin sağlanması önemlidir.

•Dokunsal algılama yetisine yönelik etkinlikler
Sırtı gelen topa dönük çocukların yakın mesafeden vücüdunun belli bölümlerine çarpacak şekilde top atılır. Her bölgenin uyaran olarak belli bir hareketi yapmaya dönük kodlanmış uygulaması vardır. Top sırta çarparsa çarpan top ile top ile drpling yapılacak, arka bacaklara çarparsa pas ver - pas al davranışı yapılacak gibi.

•Kinestetik algılama yetisinin bedensel farkındalığa yönelik etkinlikler
Ayağın belli bölümleri ile aynı etkinlikler yaptırılır söz konusu etkinliğin hangi bölge ile ne denli daha kolay yapıldığı hissettirilir.

•Kinestetik algılama yetisinin mekan (uzamsal/uzaysal) farkındalığına yönelik etkinlikler
Alan farkındalığını sağlamak dediğimiz algıyı ve alana göre top ile ilişkiyi birlikte geliştirmeyi amaçlayan bu konu başlığında en basit çalışmalar çeşitli ebatlardaki ve çeşitli geometrik alanların içinde (dar, uzun, dairevi, kara, dikdörtgen, küçük, daha küçük v.b) oyunlar ve faaliyetler yapılmasının sağlanmasıdır. Alanın durumuna göre davranışların değiştirilmesinin sağlanması önemlidir. Ayrıca normal oyun alanı içinde bazı yasaklı ve engelli bölgeler oluşturarak alan kullanımı becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlanabilir.

•Kinestetik algılama yetisinin zaman farkındalığına yönelik etkinlikler
Bir zaman dilimi algısının geliştirilmesi yanı sıra, bir zaman dilimi içerisinde gereken hareketin yapılması ve yine bir zaman dilimi içinde gereken en doğru hareketin yapılması çabası ile ilgili etkinlikleri kapsar. Amaç gereken zamanda gereken davranışı yapabilme becerisini geliştirmektir.
Dakika ile ilgili zaman sınırlandırmalarına, sayı sayma ile ilgili zaman sınırlandırmalarına bağlı olarak istenilen bir hareketin başlatılması ve bitirilmesi şeklinde olabileceği gibi, çok daha önemlisi görsel uyarana bağlı zaman sınırlandırmalarına ilişkin olarak da bir hareketin başlatılması ve bitirilmesi etkinliklerini kapsar. Örneğin yuvarlanarak hareket halindeki bir topun bir noktadan diğer bir noktaya ulaşması süresi içinde bazı hareketlerin yapılmasının sağlanması gibi. Sarkaç toplara değmeden top sürme etkinliği gibi.

•Kinestetik algılama yetisinin yönsellik farkındalığına yönelik etkinlikler.
Sağ, sol, ön, arka, orta, kenar, köşe, içeriye, dışarıya, öne, geriye, sağa, sola yönlerinin bedensel merkezden hareket ederek en kısa ve en doğru şekilde bedensel hareketi ile ilgili çalışmalardır. Daha sonra bu hareketlenme çalışmaları top kullanılarak yapılmalıdır.

•Araç ve Gereçlerde yararlanarak etkinlikler
oİplerden yararlanılan etkinlikler
oPlastik çemberlerden yararlanılan etkinlikler
oEngellerden, slalomlardan yararlanılan etkinlikler

•Top çeşidine ve niteliğine bağlı olarak gerçekleştirilen etkinlikler
o Çok minik toplar ile ilgili etkinlikler (Masa tenisi topu gibi)
o Minik toplar ile ilgili etkinlikler (Lastik toplar, tenis topları gibi)
o Küçük toplar ile ilgili etkinlikler (Naylon, lastik, plastik toplar)

•Yer değiştirme hareketleri ile top ilişkisine dayalı etkinlikler
o Yürüme ve top ile ilişkili etkinlikler,
o Koşma ve top ile ilişkili etkinlikler,
o Atlama ve top ile ilişkili etkinlikler,
o Sıçrama ve top ile ilişkili etkinlikler,

•Dengeleme hareketleri ile top ilişkisine dayalı etkinlikler
o Dönme hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,
o Başlama durma hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,
o Eğilme, düşme kalkma hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,
o İtme, çekme hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,

•Nesne kontrolü gerektiren hareketler ve top ilişkisine dayanan etkinlikler

•Atma hareketi ve top ile ilişkili etkinlikler,

•Tutma hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,

•Yakalama hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,

•Vuruş hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,

•Yuvarlama hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,

•Durdurma hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler,

•Vole hareketleri ve top ile ilişkili etkinlikler.

•Çeşitleme döngüleri,
•Birleştirme döngüleri,

•Ayak tenisi
o 1:1,
o 2:2,
o 3:3,
o az kurallı
o çok kurallı

•Ayak voleybolu
o 1:1,
o 2:2,
o 3:3,
o az kurallı,
o çok kurallı,

•Hedef, nokta, bölgeye ulaştırma ve isabet oyun ve etkinlikleri
o Hareket halinde hedefe isabet etkinlikleri,
o Hareketli hedefe isabet etkinlikleri,

•Duvar etkinlikleri
o Duvarda kesintisiz pas etkinlikleri,
o Köşede iki duvarda çift ayak pas etkinlikleri,
o Kesintisiz duvarda seken topa pas etkinlikleri,
o Duvardan seken topa 360 derece dönerek kesintisiz pas etkinlikleri,
o Duvarda giderek azalan mesafelerde kesintisiz pas çalışması

•Amaçlı ve Kurallı oyunlar
o Pas yapma kuralı dayalı oyun,
o Sol ayakla oynama kurallı oyun,
o Ceza alanına girmeden gol yapma kurallı oyun,
o Ceza alanı içinden gol yapma kuralına dayalı oyun,
o Kontrol pas kurallı oyun,
o Sahanın her bölgesini kullanma amaçlı oyunlar,
o Bireysel ve grup taktiği ile ilgili amaçlı oyunlar,
o V.b

•Tek kale oyunlar/maçlar
o 3:3, 2:2, 1:1,
o Altı pasın içinde gol atma kurallı,
o Ceza alanı içinden gol atma kurallı,
o Şut ile gol atma kurallı,
o Adam eksiltme kurallı,

•Değişen saha ölçülerinde oyunlar
o Tam alanda,
o Yarı alanda,
o Çeyrek alanda,
o Daha küçük alanda,
o Geniş kısa alanda,
o Dar uzun alanda oyunlar.